Tips uit de Veen Klassiek - Zomeractie 

Al die mooie titels uit de Veen-zomeractie voor slechts €10 (nog t/m 1 september) is natuurlijk een mooie gelegenheid om klassiekers als Anna Karenina, Misdaad en straf, De jungleboeken, De onzichtbare steden, Eline Vere, Madame Bovar, Het rood en het zwart en het volledige oeuvre van Joseph Roth eindelijk eens te lezen. Maar in al dat o zo geprezen klassiekengeweld worden de minder bekende titels nog weleens over het hoofd gezien. En dat is ronduit zonde. Omdat ze soms simpelweg beter zijn dan de al bekende namen. Of actueler, uitdagender, mooier. Of in elk geval minstens net zo goed. Daarom hierbij een kleine handleiding van Marieke van de óók te lezen klassieken uit de Veen-zomeractie.

 

Grace Paley: 'Langeafstandloopster en andere verhalen': €10 (normaal €18,99)

Als u wilt begrijpen waarom  aan de literatuur vaak het vermogen tot het vergroten van de empathie wordt toegeschreven, lees dan Paley (1922-2007). Paley schreef in 'Langeafstandloopster en andere verhalen' - origineel verschenen in 1974, maar ook in al haar andere teksten, over de plekken die we allemaal zo goed kennen – thuis, het werk, de straat - onder geliefden, onder bekenden, onder vreemden. Op de plekken geeft ze iedereen de stemmen zoals wij ze kennen. Beter gezegd: Paleys verhalen gaan over ménsen. Veelal vrouwelijke mensen, vaak van middelbare leeftijd en vaak in het New York van de jaren zestig en zeventig –Paleys wereld.  Geen rustige stille mensen ook, maar eigenzinnig, luid, met ideeën over hun leven en dat van anderen. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat Paley in de eerste plaats moeder en activist was. Hierdoor zag en hoorde ze wat het leven inhield en schreef dat op. Zonder moralisme, met humor en licht absurdisme, duidelijk en direct: sprekend. Ik krijg een beetje kriebels in mijn buik als ik aan deze verhalen denk, zo goed zijn ze.

 

 

Anna Kavan: 'Het ijs'; €10 (normaal €15)


Hoewel dit Kavans (1901-1968) laatste boek is, is deze uit het loodslaande roman uit 1967 haar meeste bekendste werk. ‘Het ijs’ speelt in een tijd waarin de wereld bevroren is en van alle kanten wordt bedreigd door een enorme ijsplaten. Deze toestand is veroorzaakt door een niet-nader gedefinieerde nucleaire gebeurtenis, een verwijzing naar de toen volop aanwezige Koude Oorlog. De hoofdpersoon – net als de andere personages slechts aangeduid met bijnamen en beschrijvingen – is in deze witte, stuivende, kille wereld zonder houvast op zoek naar een meisje in de macht van een andere man. Zij is kwetsbaar, maar fileert de mannen met haar woorden volledig.  Kavan raakte na het als medicijn voorgeschreven te hebben gekregen levenslang verslaafd aan heroïne en dat lees je. Niet alleen in de witte poedersneeuw, maar ook in de beangstigende ongrijpbaarheid van het boek. Ik bleef erin terug- en doorbladeren.

 

Jevgeni Zamjatin: 'Wij'; €10 (normaal €12,50)

Ook dit boek uit 1924 werd niet direct na schrijven gepubliceerd: de eerste publicatie was een verkorte versie in een Tsjechisch tijdschrift. Niet verwonderlijk, want ‘Wij’ is een onvervalste aanval op het communistische regime van Stalin. Zamjatins (1884-1937) leven werd dan ook danig zuur gemaakt door Stalin, zodanig dat hij uiteindelijk zelf voor een verbanning uit de Sovjet-Unie koos. Wat is het dan aan ‘Wij’ waar Stalin zo door getriggerd werd? ‘Wij’is duidelijk een kritiek op totalitaire systemen, het schoolvoorbeeld van een dystopie - volgens sommigen zelfs de grondlegger ervan, al vind  ik dat persoonlijk een wat dubieuze claim. De ‘wij’ uit de titel is het de individu van de toekomst: alles gebeurt collectief. De mensheid is in het jaar 3000 gedecimeerd en leeft samen in de ‘Vereende Staat’ onder de ‘Weldoener’, in glazen huizen en zonder namen maar met een nummer. Alles is centraal geregeld, zelfs de twee ‘Persoonlijke uren’, waarin men zich bezig mag houden het onderhouden van al vastgelegde relaties: seks met een ander nummer. Logica regeert: het leven dient de 'wetenschappelijke ethiek, gebaseerd op aftrekken, optellen, delen en vermenigvuldigen’. Natuurlijk wordt hoofdnummer D-503 verliefd en verandert daardoor van een braaf en toegewijd onderdeel van een nummerreeks in een opstandig deeltje. Maar dat is wel het laatste wat hij wil dus meldt hij zich vrijwillig voor onderzoek. Hier blijkt hij te lijden aan een ziekte uit vroegere tijden: een ziel. Hoe het afloopt verklap ik niet; lees vooral zelf deze voorloper van 1984.

Shirley Jackson: ‘We hebben altijd in het kasteel gewoond’; €10 (normaal €12,50) 

Dit boek besprak ik al eens, hier leest u er meer over.

 

Mary Shelley: 'Mathilda'; €10 (normaal €12,50)

Dit is Shelleys (1797-1851) tweede werk, haar debuut kent u minstens van naam: ‘Frankenstein’. ‘Mathilda’(1819/1820) is net als ‘Frankenstein’ een typisch product van de Engelse Romantiek van de vroege negentiende eeuw waarin het boek geschreven werd. Het boek werd echter pas in 1959 gepubliceerd: haar vader - de filosoof  William Godwin  - had publicatie tegengehouden omdat hij bang was voor een schandaal. ‘Mathilda’ verhaalt namelijk over de relatie tussen een vader en een dochter en de incestueuze gevoelens die de vader daarbij voor zijn dochter koestert. Maar zoals Hanna Bervoets betoogt in het nawoord van de Veen-uitgave uit 2017, is de vader-dochterrelatie slechts de aanleiding voor het verhaal. Dit boek gaat vooral over de dood van de vader en het verdriet van dochter Mathilda. Bervoets roemt Shelleys vermogen om de diepe gevoelens van rouw en verdriet die hoofdpersoon Mathilda ondergaat te beschrijven. Na haar vaders dood staat ze alleen en kiest er bewust voor dat zo te houden: ze trekt zich terug uit de maatschappij. Hiermee gaat ‘Mathilda’ ook over het onvermogen mee te draaien met de maatschappij, over alleen staan. Net als het merendeel van Shelley’s werk: laten we wel wezen, Frankenstein was niet bepaald een groepsdier. In dit geval is dat ook feministisch, want een vróúw die zich terugtrekt en eigen en eigenzinnige keuzes maakt, dat was nogal wat in de negentiende 

 

Elizabeth Harrower: 'De wachttoren'; €10 (normaal €19,99) 

Dit verhaal uit 1966 gaat over de twee zussen Laura en Clare die eind jaren dertig in Sydney hun toekomstige leven aan de universiteit verstoord zien worden door de dood van hun vader en hun koude moeder die besluit dat de meisjes voor haar moeten zorgen. Laura trouwt haar baas om voor Clare te kunnen zorgen. Maar thuis blijkt hij een heel  ander gezicht te hebben dan naar de buitenwereld en op een gegeven moment overheerst hij de vrouwen volledig. Hoe Harrower (1928-) deze in- en in nare man tot leven brengt getuigt van meesterschap, net als het mooie beeld van Sydney dat ze op het lezers netvlies weet op te roepen. Enerzijds is dit boek uit 1966 klassiek tot in haar wortels: een verhaal van verlies; overheersende, wrede mannen; diepwortelende familiebanden; loutering door middel van kunst en een vreemdeling; zoeken naar een thuis, anderzijds is het modern: door de afgemeten zinnen; bijtende wreedheid; het feminisme dat schuilt in het portret van de man als geboren misogyn en in de dromen van de meisjes. 


 
 

facebook Pantheon

 

 

 
info@pantheonboekhandel.nl
__________________________



binnen 1 dag

Als u boeken bij Pantheon bestelt, zijn deze er doorgaans al de volgende dag. Uiteraard kunt u via onze Libris website uw boeken ook thuis laten bezorgen, Ook dan heeft u ze de volgende dag in huis. We rekenen geen verzendkosten bij bestellingen boven de €15,-

Bzoek de boek zoekengine